Değerli Metal Fiyat API'si Nasıl Seçilir: Sorulması Gereken 12 Soru

Kontrol listesi neden işe yarar

Değerli metal fiyat API'lerinin çoğu tanıtım sayfalarında birbirine benzer: gerçek zamanlı altın ve gümüş, çok sayıda para birimi, JSON yanıtları ve ücretsiz bir paket. Önemli farklar ise daha sonra ortaya çıkar: bir panel hafta sonu boyunca eskimiş bir fiyat gösterdiğinde, bir müşteri gram fiyatınızın neden bir altın satıcısınınkinden farklı olduğunu sorduğunda, aylık kota ayın 20'sinde tükendiğinde ya da hukuk ekibiniz verileri müşterilere gösterip gösteremeyeceğinizi sorduğunda.

Bu kontrol listesi, bir sağlayıcıya bağlanmadan önce yanıtlanmaya değer on iki soruyu bir araya getiriyor. Sorular her sağlayıcı için geçerlidir; bir hafta sonu projesinde de resmi bir satın alma değerlendirmesinde de işe yarar. Aşağıda kopyalayabileceğiniz bir karşılaştırma şablonu ve kısa bir uygulamalı test listesi bulacaksınız. Bu yazı MetalAPI tarafından yayımlandığı için son bölüm kendi yanıtlarımızı içeriyor; ondan önceki her şey, hangi sağlayıcıyı seçerseniz seçin işinize yarayacak şekilde yazıldı.

Veri: kaynaklar, güncellik ve geçmiş

1. Fiyatlar nereden geliyor? Değerli metal fiyatları farklı türde kaynaklardan gelebilir: tezgâh üstü (OTC) spot piyasadaki bankaların ve likidite sağlayıcılarının kotasyonları, COMEX altını gibi borsada işlem gören vadeli kontratlar, LBMA müzayede fiyatları gibi resmi referans fiyatlar (benchmark) veya başka bir veri toplayıcı (aggregator). Bunların hiçbiri yanlış değildir, ancak hepsi farklı rakamlardır. Her sembolü hangi kaynağın beslediğini, birden fazla kaynağın birleştirilip birleştirilmediğini ve nasıl birleştirildiğini, bariz şekilde hatalı fiyatların (bad tick) nasıl ayıklandığını sorun. Bir sağlayıcı altın fiyatının neyi temsil ettiğini (spot orta fiyat, vadeli işlem veya referans fiyat) söyleyemiyorsa, siz de bunu kendi kullanıcılarınıza açıklayamazsınız.

2. Gerçekten ödeyeceğiniz plandaki veriler ne kadar güncel? Ana sayfadaki “gerçek zamanlı” ifadesi çoğu zaman en üst paketi anlatır. Her planın güncelleme aralığını kontrol edin ve her yanıtın yalnızca isteğinizin değil, verinin kendisinin zaman damgasını da taşıdığından emin olun. Piyasa saatleri dışında ne olduğunu sorun: spot metaller New York saatiyle cuma akşamından pazar akşamına kadar işlem görmez ve iyi bir API, hafta sonu fiyatının cuma kapanışı olduğunu açıkça belirtir.

3. Geçmiş veriler ne kadar eskiye uzanıyor ve nelerden oluşuyor? Her varlık sınıfı için başlangıç tarihini, yalnızca günlük kapanışları mı yoksa açılış, en yüksek, en düşük ve kapanış değerlerini mi aldığınızı ve “kapanış” kavramının nasıl tanımlandığını (hangi saat dilimi, hangi kaynak) kontrol edin. Eski verilerin bugünkü fiyatlardan farklı bir kaynaktan, örneğin belirli bir tarihten önceki vadeli işlem uzlaşma fiyatlarından gelip gelmediğini sorun; çünkü bu, uzun bir grafikte küçük kopukluklara yol açabilir. Son olarak, tek bir aralık isteğinin kaç günü kapsayabileceğini kontrol edin.

Uyum: birimler, para birimleri ve alış/satış

4. Hangi birimler ve para birimleri destekleniyor? Değerli metaller troy ons başına işlem görür, ancak kullanıcılarınız gram veya kilogram cinsinden ve kendi para birimleriyle düşünüyor olabilir. Bir birim parametresi sizi her dönüşümü kendiniz yapmaktan kurtarır. API'nin birimleri nasıl adlandırdığını kontrol edin; çünkü troy ons (31,103 g) ile avoirdupois ons (28,35 g) arasında yaklaşık %10 fark vardır. Türk lirası cinsinden altın veya yen cinsinden gümüş gibi çapraz kurlara ihtiyacınız varsa bunların tutarlı tek bir anlık görüntüden hesaplandığından emin olun. Kuyumculuk senaryolarında ayara göre fiyatlar da gerekebilir.

5. Alış ve satış fiyatlarına mı ihtiyacınız var, yoksa orta fiyat yeterli mi? Grafikler ve değerlemeler normalde orta fiyatı kullanır. Satıcı mağazaları, geri alım hesaplayıcıları ve alım satım araçları ise genellikle kotasyonun iki tarafına da ihtiyaç duyar. Alış ve satış fiyatlarının sunulup sunulmadığını, hangi semboller ve planlar için sunulduğunu ve orta fiyatla aynı anlık görüntüden gelip gelmediğini sorun. Bu terimler sizin için yeniyse spot, alış, satış ve makas hakkındaki açıklayıcı yazımız konuyu ele alıyor.

Operasyon: güvenilirlik, limitler ve hatalar

6. Ne kadar güvenilir ve bunu nasıl anlarsınız? Yalnızca API'yi değil veri kaynaklarını da kapsayan herkese açık bir durum sayfası ve geçmiş olay kayıtları arayın. Bir üst kaynak arızalandığında ne olduğunu sorun: sağlayıcı başka bir kaynağa mı geçiyor, veriyi eskimiş olarak mı işaretliyor, yoksa hiçbir şey söylemeden son fiyatı sunmaya mı devam ediyor? Çalışma süresi sizin için sözleşme açısından önemliyse hangi planların hizmet seviyesi sözleşmesi (SLA) içerdiğini ve bunun tam olarak neyi kapsadığını kontrol edin.

7. İstek limitleri ve kotalar neler, neler sayılıyor? Çoğu sağlayıcı aylık istek kotasını dakika veya saniye başına bir limitle birleştirir. Ayrıntılar, maliyeti manşetteki rakamlardan daha çok etkiler. Yirmi sembol için yapılan bir istek bir çağrı mı sayılıyor, yirmi mi? Başarısız istekler ücretlendiriliyor mu? Bazı endpoint'ler ücretsiz mi? Limite ulaşıldığında ne oluyor: bir sonraki döneme kadar kesin durma mı, otomatik aşım ücretleri mi, yoksa yavaşlatma mı? Gerçek kullanımınızı her plana göre modelleyin; günün her saati dakikada bir istek, ayda yaklaşık 43.200 istek eder.

8. Hatalar nasıl bildiriliyor? İyi bir API, anlamlı bir HTTP durum kodunu makine tarafından okunabilir bir hata kodu ve insan tarafından okunabilir bir mesajla birlikte döndürür, her kodu belgeler ve ne zaman yeniden denemeniz gerektiğini söyler; örneğin istek limitlerinde bir Retry-After header'ıyla. Hata formatının tüm endpoint'lerde aynı olduğunu ve istemci ile test üretmek için OpenAPI gibi makine tarafından okunabilir bir spesifikasyonun sunulduğunu kontrol edin.

Ticari konular: fiyatlandırma, güvenlik ve şartlar

9. Fiyatlandırma modeli kullanımınıza uyuyor mu? Sabit aylık paketleri, çağrı başına ödemeyi ve özel sözleşmeleri sağlayıcının örnekleriyle değil, kendi beklediğiniz hacimle karşılaştırın. Ücretsiz paketin gerçekte neleri içerdiğini (güncelleme aralığı, endpoint'ler), yıllık faturalandırmanın fiyatı değiştirip değiştirmediğini, vergi eklenip eklenmediğini ve iptalin nasıl işlediğini kontrol edin. Kullanımınız bir paket sınırına yakınsa paketler arasındaki büyük fiyat sıçramaları önem kazanır.

10. API anahtarları nasıl korunuyor? URL'ler loglara düştüğü için anahtarların yalnızca URL'de değil, bir header içinde de gönderilip gönderilemeyeceğini sorun. Birden fazla anahtar tutup bunları kesinti olmadan yenileyip yenileyemeyeceğinizi ve sağlayıcının anahtarları hash'lenmiş olarak saklayıp saklamadığını kontrol edin. Fiyatlara tarayıcıda ihtiyacınız varsa alan adıyla sınırlandırılmış anahtarlar veya hiç anahtar açığa çıkarmayan gömülebilir bir widget arayın: herkese açık JavaScript içindeki bir anahtarı herkes kopyalayabilir.

11. Şartlar neye izin veriyor? Geliştirmeye başlamadan önce veri lisansını okuyun. Fiyatları kendi müşterilerinize gösterebilir misiniz? Geçmiş verileri veritabanınızda saklayabilir misiniz? Verileri kendi API'niz üzerinden sunmak gibi yeniden dağıtıma izin veriliyor mu, verilmiyorsa bunun için bir lisans alınabiliyor mu? Kaynak gösterilmesi zorunlu mu? LBMA fiyatları gibi resmi referans fiyatlar, referans fiyat yöneticileri (benchmark administrator) tarafından işletilir ve genellikle ayrıca lisanslanır; bu nedenle bir veri akışının referans fiyat verisi içerip içermediğini ve bunun sizin için ne anlama geldiğini sorun. Sorumluluk reddi beyanını da kontrol edin: fiyat verileri normalde bir alım satım teklifi olarak değil, bilgi amaçlı sunulur.

Geleceğe hazırlık: yapay zekâ ve MCP desteği

12. Yapay zekâ asistanları ve ajanlar kullanabiliyor mu? Analizlerin giderek daha büyük bir kısmı sohbet asistanlarında ve kodlama ajanlarında yapılıyor. Model Context Protocol (MCP), bunları araçlara ve verilere bağlamak için kullanılan açık bir standarttır; MCP sunucusu olan bir sağlayıcı, asistanın eğitim verilerinden tahmin yürütmek yerine gerçek fiyatları almasını sağlar. Sorulması gerekenler:

• Barındırılan bir MCP sunucusu var mı, hangi aktarım yöntemlerini (transport) ve istemcileri destekliyor?
• Kimlik doğrulama nasıl yapılıyor: sohbet uygulamaları için OAuth ile giriş, geliştirici araçları için API anahtarı, ya da her ikisi?
• Hangi araçlar salt okunur ve bir şeyi değiştiren araçlar önce onay istiyor mu?
• Asistan çağrıları aynı kotadan düşülüyor mu ve sunucu kendi başına sizden ücret alabilir mi?
• Bir kodlama asistanının entegrasyonunuzu doğru yazabilmesi için llms.txt dosyası veya OpenAPI spesifikasyonu gibi dil modelleri için yazılmış dokümantasyon var mı?

Bugün yapay zekâ araçları kullanmıyor olsanız bile bu soruların yanıtları, bir API'nin ne kadar güncel ve ne kadar iyi belgelenmiş olduğu hakkında fikir verir.

Doldurabileceğiniz bir karşılaştırma şablonu

Bu tabloyu bir elektronik tabloya veya belgeye kopyalayın ve her sağlayıcı için bir sütun doldurun. Her yanıtın nereden geldiğini (dokümantasyon sayfası, destek yanıtı veya kendi testiniz) not edin; böylece daha sonra yeniden kontrol edebilirsiniz.

Kâğıt üzerindeki yanıtlar iyi bir başlangıçtır, ancak kısa bir uygulamalı test çoğu soruyu netleştirir. Her aday için ücretsiz veya deneme amaçlı bir anahtarla:

1. Aynı sembolleri aynı anda her sağlayıcıdan isteyin ve değerleri, zaman damgalarını ve birimleri karşılaştırın.
2. İsteği bir cumartesi günü tekrarlayın ve her API'nin kapalı bir piyasayı nasıl gösterdiğine bakın.
3. Bilerek hata oluşturun (yanlış anahtar, bilinmeyen sembol, gelecekteki bir tarih) ve durum kodlarını ve mesajları kontrol edin.
4. Bir yıllık günlük geçmiş veri isteyin; boşluklara, ani sıçramalara ve bir kaynağın değişmiş olabileceği yerlerdeki görünür seviye kaymalarına bakın.
5. Gecikmeyi dizüstü bilgisayarınızdan değil, sunucularınızın çalıştığı yerden ölçün.

Bu küçük betik birinci ve sonuncu maddede yardımcı olur. URL'yi, kimlik doğrulama header'ını ve zaman damgası alanını her sağlayıcının dokümantasyonuna göre uyarlayın ve her çağrının kotanızdan düştüğünü unutmayın:

// Bir endpoint'i birkaç kez çağırır; HTTP durumunu, gecikmeyi ve verinin yaşını kaydeder.
const TARGET = process.env.PRICE_API_URL;
const HEADERS = { Authorization: "Bearer " + process.env.PRICE_API_KEY };

for (let i = 0; i < 5; i++) {
  const started = Date.now();
  const res = await fetch(TARGET, { headers: HEADERS });
  const body = await res.json().catch(() => ({}));
  const latencyMs = Date.now() - started;

  // Birçok API Unix saniyesi döndürür; bu satırı sağlayıcının alanına göre uyarlayın.
  const dataTime = typeof body.timestamp === "number" ? body.timestamp * 1000 : null;
  const dataAgeSeconds = dataTime ? Math.round((Date.now() - dataTime) / 1000) : "n/a";

  console.log({ status: res.status, latencyMs, dataAgeSeconds });
  await new Promise((resolve) => setTimeout(resolve, 2000));
}

MetalAPI bu sorulara nasıl yanıt veriyor

Eksik kalmasın diye kendi yanıtlarımızı da paylaşıyoruz; bunlar dokümantasyonumuzda kontrol edebileceğiniz bilgilerle sınırlıdır. Lütfen bizi de diğer herkesle aynı ölçütlerle değerlendirin.

1. Kaynaklar: spot değerli metaller ve başlıca para birimleri bankalar arası alış/satış veri akışlarından; endüstriyel metaller ve enerji COMEX, NYMEX ve ICE'deki en yakın vadeli kontratlardan; kripto paralar Kraken ve Binance'ten; döviz için Avrupa Merkez Bankası referans kurları. Birden fazla kaynak medyan ile birleştirilir ve hatalı fiyatlara karşı kontrol edilir.
2. Güncellik: Free planda günlük, Lite'ta 30 dakikada bir, Standard'da 10 dakikada bir, Advanced ve Pro'da dakikada bir, Ultra ve Business'ta 15 saniyede bir ve Enterprise'da 5 saniyede bir. Her yanıt verinin timestamp değerini taşır; hafta sonu boyunca metal, döviz ve vadeli işlem fiyatları cuma kapanışında kalır.
3. Geçmiş veriler: dövizler için 1999'dan, metaller ve enerji için 2000'den, kripto için 2014'ten bu yana günlük açılış, en yüksek, en düşük ve kapanış değerleri. Ekim 2026 öncesindeki metal geçmişi, en yakın vadeli kontratların uzlaşma fiyatlarına dayanır. Tek bir aralık isteği Free planda en fazla 30 günü, ücretli planlarda 365 günü kapsar.
4. Birimler ve para birimleri: gramdan kısa tona (short ton) kadar yedi kütle birimi, 57 para birimi ve baz olarak herhangi bir sembol; çapraz kurlar tek bir anlık görüntüden hesaplanır. Ücretli planlarda ayara göre altın fiyatları.
5. Alış/satış: Standard ve üzeri planlarda değerli metaller ve başlıca para birimleri için, orta fiyatla aynı anlık görüntüden gelen XAU-BID ve XAU-ASK biçiminde semboller.
6. Güvenilirlik: veri kaynaklarını, gecikmeyi ve API hacmini, yedek kaynakların devrede olduğu zamanlar dahil gösteren herkese açık bir durum sayfası; Business ve Enterprise planlarında çalışma süresi SLA'sı.
7. Limitler: her planda aylık kota ve dakika başına limit. Bir istek kaç sembol döndürürse döndürsün bir kez sayılır; /symbols ve /usage ücretsizdir; istek limitleri, plan kısıtlamaları, origin kontrolleri veya sunucu hataları nedeniyle reddedilen istekler ücretlendirilmez. Kota dolduğunda istekler ayın 1'ine (UTC) kadar veya plan yükseltilene kadar 105 hatası döndürür; otomatik aşım ücreti yoktur.
8. Hatalar: JSON içinde HTTP durum koduyla birlikte sayısal bir code, bir type ve bir info mesajı; istek limitlerinde Retry-After; belgelenmiş bir kod listesi ve bir OpenAPI 3.1 spesifikasyonu.
9. Fiyatlandırma: Free'den (0 $, ayda 100 istek) başlayıp Lite (4,99 $), Standard (11,99 $), Advanced (24,99 $), Pro (49,99 $), Ultra (99,99 $) ve Business (149,99 $) üzerinden Enterprise'a (299,99 $, 1,5 milyon istek) uzanan sabit planlar; aylık veya yıllık faturalandırılır ve faturalandırma sayfasından iptal edilebilir. Ayrıntılar fiyatlandırma sayfasında.
10. Güvenlik: anahtarlar yalnızca hash olarak saklanır ve bir header içinde gönderilebilir; plana bağlı olarak birden fazla anahtar tutabilir, anahtarları yenileyebilir veya iptal edebilir ve kendi alan adlarınızla sınırlandırabilirsiniz. Gömülebilir widget'lar, hiçbir anahtarı açığa çıkarmadan fiyatları gösterir.
11. Şartlar: fiyatları kullanıcılarınıza göstermek dahil, verileri kendi web sitelerinizde, uygulamalarınızda, dahili sistemlerinizde ve raporlarınızda kullanabilirsiniz; ham veri akışını örneğin kendi API'niz olarak yeniden dağıtmak ayrı bir yazılı sözleşme gerektirir. Veriler bilgi amaçlı sunulur ve yatırım tavsiyesi değildir. Bkz. kullanım şartları.
12. Yapay zekâ ve MCP: https://metalapi.com/mcp adresinde barındırılan, 11'i salt okunur olmak üzere 13 araç sunan bir MCP sunucusu (Streamable HTTP, OAuth 2.1 veya API anahtarı); bir şeyi değiştiren iki araç önce onay ister ve sunucu hiçbir zaman ücret tahsil etmez. Sunucu resmi MCP Registry'de listelenmiştir; llms.txt ve OpenAPI spesifikasyonu yayımlanmıştır. Bkz. AI ve MCP.

Hangi sağlayıcıyı seçerseniz seçin, yukarıdaki uygulamalı testleri kendi sembolleriniz ve kullanım düzeninizle çalıştırın. MetalAPI listenizdeyse testlerin çoğu için ücretsiz bir hesap yeterlidir; geri kalanı API dokümantasyonunda yer alır.